HEMŞİRELER SİTESİ

Tüberoz skleroz

2008-08-06T21:20:00.004-07:00

Tüberoz skleroz
Epilepsi ve mental retardasyona yol açan otozomal dominant hastalık, 100.000 kişide 1 görülür. Beyinde karakteristik tüberler görülür-gyrusların tepesinde yaklaşık 1-3 cm boyutunda; sıkı-beyaz nodüller. Nöronların ve astrositlerin hamartomatöz aşırı gelişiminden kaynaklanır, aynı zamanda retinal hamartomlar ve deri lezyonlarıyla (anjiofibromalar) birliktedirler.
Von Hippel-Lindau hastalığı
Bu otozomal dominant bir hastalıktır;
• Retina ve beyinde multipl hemangiomlar,
• Serebellumun benign neoplasmları (heman-gioblastoma),
• Böbrek ve pankreasta kistler,
• Artmış renal adenokarsinoma ve feokromasitoma insidansı,
• Polistemi: (hemangioblastoma eritropoietin üretimiyle ilgilidir) ile karakterizedir.

Nörokutanöz sendromlar

2008-08-06T21:20:00.003-07:00

Nörokutanöz sendromlar
Nörofibromatozis tip I (Von Recklinghausen hastalığı)
3000'de 1 görülen otozomal dominant bir hastalıktır. Hastalığın ibareleri değişkendir. Fakat sıklıkla deri ve sinirlerde multipl benign fakat görünümü bozan tümörler-nörofibromalar oluştururlar.
İris hamartomlarıyla, pigmente deri lezyonlarıyla (cafe au-lait lekeleri) ve diğer birçok neoplasmla birliktedir. MPNST gelişme riski artmıştır.
Nörofibromatozis tip II (Bilateral akustik nörofibromatozis)
100.000'de 1 görülen otozomal dominant bir hastalıktır. Klinik özellikler, bilateral 8. kranial sinir Schwanoması gelişimi ile diğer neoplasmlara, özellikle menengiom ve glioma, yatkınlıktır.

Malign periferal sinir kılıfı tümörü

2008-08-06T21:20:00.001-07:00

Malign periferal sinir kılıfı tümörü (MPNST)
Bu nadirdir ve vakaların %50'sinde tip I nörofibroma-tozis ile ilişkilidir-daha önceden varolan bir nörofibro-madan köken alırlar. Periferal mikst motor ve duyusal sinirlerden gelişir: kranial sinir tutulumu nadirdir.
Malign dönüşüm genellikle hızlı genişleme ve ağrıyla haber verir. Neoplasmlar sarkomlar gibi davranır ve sıklıkla ölümcüldür.

Nörofibroma

2008-08-06T21:19:00.004-07:00

Nörofibroma
Epînörium ve endonöriumun nöral krest hücrelerinden kaynaklanan bu neoplasm, küçük sinirlerden derin majör sinirlerden ve retroperitoneal dokularla gastrointestinal sistemin sinirlerinden kaynaklanır. Kranial ve spinal sinirler nadiren etkilenir.
Makroskopik görünüm aşağıdaki gibidir:
• Nodüler lezyonlar: deride (dermal nörofibroma) veya sinir gövdesi boyunca tanımlanmış kitle oluşturan belirgin tümörler.
• Pleksiform lezyonlar: geniş alanlarda siniri etkileyen, diffüz-iğ biçimli sinir genişlemeleri.
Mikroskopik olarak, tümör hücrelerinin sitoplazmik uzantıları incelmiştir ve iğ şekilli çekirdek dalga dalga kollajen yığınlarının içinde yerleşmiştir.
Nörofibroma spontan gelişebilir ancak nörofibro-matozis tip l'de oluşumu artmıştır. Sinir lifleri tümör kitlesiyle samimiyetle kaynaşmıştır, dolayısıyla tümör siniri kurban etmeden çıkarılamaz. Malign değişiklikler olabilir.

Schvvannoma

2008-08-06T21:19:00.003-07:00

Schvvannoma
Bu benign neoplasm, sinir kılıflarının Schvvann hücrelerinden köken alır. Periferal sinirlerin en sık görülen tümörüdür; erişkinlerde daha sıktır ve kadın > erkek.
intrakranial kökler, spinal sinirler ve periferal sinirlerden, duyusal sinir tercihi yaparak, köken alır. Kra-niumda en sık tutulan bölge (tüm schvvannomaların %80-90'ı) serebellopontin açıda 8. kranial sinirin vestibuler dalıdır - akustik nörinom.
Sinir kompresyonu bilhassa intrakranial alanda veya spinal sinir foraminasında olabilir.
Makroskopik olarak, tümörler sıkı ve kapsüllüdür. Mikroskopik olarak iki tipi vardır: Antoni tip A ve Antoni tip B.
Antoni tip A sıkıca paketlenmiş iğ hücreli tümördür, uzun oval çekirdeği vardır ve hücreler çitlenme (pa-lisad) gösterir.
Antoni tip B gevşek paketlenmiş süngersi tümörlerdir, küçük oval çekirdeği vardır ve hücreler seyrektir.
Schvvonnoma tümörleri genellikle bu iki tipin karışımından oluşur ve göze çarpan, kalın duvarlı kan damarları içerir. Bir çoğu benign tümörler olarak altta yatan aksonu zedelemeden çıkarılabilirler.

Toksik nöropatiler

2008-08-06T21:19:00.001-07:00

Toksik nöropatiler
Bir çok toksin periferal sinirlerde hasar yapar. En sık görülen toksinler:
• ilaçlar: izoniazidler, sülfonamidler, vinka alkoloid-Ieri, Dapson ve klorokin.
• Alkol: kronik suistimal vakalarında.
• Endüstriyel toksinler: akrilamid, hexan, organafos-fatlar, kurşun, arsenik, civa.
Başlangıçta eldiven-çorap tarzında yayılım vardır fakat toxsine maruziyetin uzaması durumunda defisit alt baldırlara ve önkola yayılır.
Malignansilerle ilişkili nöropatiler (metas-tatik nöropati)
Kanser hastaları tek tek sinirlere veya pieksusa direkt infiltrasyon sonucu sıklıkla nörolojik semptom gösterirler.

Vitamin eksiklikleri

2008-08-06T21:18:00.003-07:00

Vitamin eksiklikleri
Vitamin eksiklikleri periferal nöropatilerin önemli sebeplerindedir. Özellikle önemli olanlar vitamin B-| (Tiamin) B12, B6 (piridoksin) ve E'dir.

Tiroid disfonksiyonu

2008-08-06T21:18:00.001-07:00

Tiroid disfonksiyonu
Hafif kronik sensorimotor nöropati bazen hem hipo-tiroidizmde (daha sık) hem hipertiroidizmde görülür.

Böbrek yetmezliğinde üremik nöropati

2008-08-06T21:17:00.004-07:00

Böbrek yetmezliğinde üremik nöropati
Kronik böbrek yetmezlikli hastaların yaklaşık %60'ında dializ başlangıcında üremik nöropati semptomları bulunur. Tercihen alt ekstremitelerin tutulmasıyla ağrı ve parestezi şeklinde kendini gösterir. Dializ sıklıkla semptomları düzeltir.

Patogenez

2008-08-06T21:17:00.003-07:00

Patogenez
Sinirleri besleyen kan damalarının vasküler oklüz-yonu nöronal atrofiyle sonuçlanır.
Dört tipi vardır:
• Simetrik ve öncelikle duyusal polinöropati.
• Otonomik nöropati.
• Proksimal ağrılı motor nöropati.
• Kranial mononörit (başlıca kranial sinir

Diabetes mellitusta periferal nöropati

2008-08-06T21:17:00.001-07:00

Diabetes mellitusta periferal nöropati
Hem tip I hem tip II diabetes mellitusta oluşur, klinikte prevalansı %10-60'dır, ama sinir iletim çalışmaları yapıldığında %100'e kadar çıkabilir. Hastalık süresinin uzamasıyla prevalans artar.

Varicella-zoster virüs

2008-08-06T21:16:00.003-07:00

Varicella-zoster virüs (VZV)
VZV'nin primer infeksiyonu sırasında kutanöz duyusal sinirlere invazyonu, dorsal kök ganglionda infeks-yona neden olur ve burada virüs latent duruma girer. VZV'nin reaktivasyonu seneler sonra olabilir ve zonaya yol açar. Reaktivasyon nedeni bilinmemektedir fakat immünokompromizelerde insidansın arttığı görülmektedir.
Zonada, VZV derideki sinirlere göç ederek su çiçeğindekilere benzer veziküler lezyonlara yol açar fakat genellikle gövdede olmak üzere bir veya iki komşu dermatoma sınırlıdır.

Lepra (Hansen Hastalığı)

2008-08-06T21:16:00.001-07:00

Lepra (Hansen Hastalığı)
Mycobacterium Leprae'nin yol açtığı kronik granülo-matöz hastalık. Tüm dünyada periferal nöritlerin en sık rastlanan sebebidir, toplam 10 milyon insanı etkiler.
Lepranın klinikopatolojik özellikleri konağın infeksi-yona yanıtına bağlıdır, hastalığın spektrumu tüberküloid formdan lepromatöz forma değişir

Inflamatuar nöropatiler

2008-08-06T21:15:00.004-07:00

Inflamatuar nöropatiler
Guillan-Barre sendromu (Akut inflamatu-ar demyelinizan poliradikülopati)
Akut nöropatilerin en sık görülen şeklidir, periferal sinirlerin immun-aracılıklı demyelinizasyon sonucu oluşur, genellikle viral hastalığı takiben 2-4 hafta içinde gelişir.
Hastalarda, periferal sinirlerin yaygın demyeiina-zasyonuna bağlı olarak, motor nöropatiyle birlikte daha az olarak duyusal değişiklikler görülür, iyileşme (remyelinizasyon) 3-4 ay sonra olur ve genellikle tamdır.

Cumartesi gecesi palsisi

2008-08-06T21:15:00.003-07:00

Cumartesi gecesi palsisi (Saturday night palsy)
Radial sinir kompresyonu (kol ortasında); uykuda özellikle intoksike kişilerde üst ekstremitenin uygunsuz pozisyonuna bağlı oluşur.

Karpal tünel sendromu

2008-08-06T21:15:00.001-07:00

Karpal tünel sendromu
Karpal tünel boyutunun belirgin şekilde azalmasına bağlı median sinir kompresyonunun olduğu hastalıkta sebepleri fleksor retinakulum inflamasyonu, artritik değişiklikler... vs. dir.

Kompresyon tuzak nöropatileri

2008-08-06T21:13:00.004-07:00

Kompresyon/tuzak nöropatileri
Komprese sinirler segmental demyelinizasyona giderler ve sinir iletim hızları düşer. Eğer kompres-yon uzamış veya şiddetli ise, aksonal dejenerasyon Sinir kompresyonunun sık görüldüğü bölgeler: İntervertebral foramina-da sinir kökleri-prolabe intervertebral diskler veya omur osteoartritine bağlı osteofitlerden dolayı.
Bilekte karpal tünelde mediansinir. Humerus medial epikondilinde
fleksor karpal tünelde ulnar sinir.Fibula boynunda peroneus kommunis siniri.

Avülsiyon

2008-08-06T21:13:00.003-07:00

Avülsiyon
Spinal kord yüzeyinde veya kasta sinir liflerinin kop-masıdır. Spinal sinire katılan kökçüklerin hepsinin veya bir kısmının tutulup tutulmamasına bağlı olarak parsiyel veya tam olabilir.
Sinir kökleri spinal korddan iki yolla avülse olabilir:
• Servikal pleksusdan merkezi olarak iletilen gerilme stresi (tensile stress) sinir köklerini gerip en sonunda avülse edebilir.
• Kordun yer değiştirdiği spinal kord hasarları sinir köklerine, korddan çıktıkları yer ile intravertebral foramene girdikleri yer arasında direkt etki eder.
Hem laserasyon hem avülsiyon yaralanmaları etkilenmiş sinirin hasarlı uçlarında geri çekilmeye ve daha sonra vvallerian dejenerasyona uğrayıp travmatik nörom oluşmasına yol açar. Sonradan, sinirin proksimal kısmında nöritik tomurcuklar gelişir ve bunlar eğer sinirin etkilenmiş distal ucuna yeteri kadar yakın yerleşimliyse sinir kılıfı boyunca gelişmeyi tekrar sağlayarak innervasyonu temin edebilir.
Eğer sinir devamlılığı tam kesilmişse, bazal lamina tabakaları artık rejenerasyon tomurcuklarına yön veren kesintisiz, devamlı tüpler oluşturamaz ve dolayısıyla iyileşme potansiyeli kısıtlıdır.

Laserasyonlar

2008-08-06T21:13:00.001-07:00

Laserasyonlar
Laserasyon periferâl sinirlerin sivri uçlu cisimlerle yaralanmasına istinat eder. Sinir devamlılığında par-siyel veya tam kayıp vardır. En sıklıkla penetran yaralanmalarla oluşur, bıçak yaralanmaları, yanlış intramusküler enjeksiyon veya kemik kırıkları gibi.

Herediter duyusal ve otonomik nöropatiler

2008-08-06T21:12:00.003-07:00

Herediter duyusal ve otonomik nöropatiler (HSAN)
Bu otozomal geçişli hastalıklar grubu öncelikli olarak duyusal ve otonomik nöropatiler oluşturur. Şekil 6.14'te açıklandığı şeklinde üç ana tipi vardır. Şuna dikkat edin: • Bir çok periferal siniri etkileyen hastalıklar polinöropatiler olarak adlandırılır ve genellikle 1 simetrik defisite yol açar. . • Tek bir (mononöropati) veya az sayıda (multipl mononöropati - mononöropati multiplex) periferal siniri etkileyen hastalıklar tipik olarak asimetrik defisite yol açarlar. • Radikülopatiler sinir köklerinin hastalığıdır.

Dejerine-Sottas hastalığı

2008-08-06T21:12:00.001-07:00

Dejerine-Sottas hastalığı (HMSN III)
Bu şiddetli, kronik progresif periferal nöropati, periferal sinirlerin hipertrofisini takiben kademeli akson dejenerasyonundan dolayı oluşur. Motor becerilerin (örn: yürüme) başlangıcı gecikir ve genç erişkin yaşta tekerlekli sandalyeye bağlamaya doğru kademeli progresyon görülür.

Sinir Sistemi Bozuklukları

2008-08-06T21:11:00.001-07:00

Periferal sinir sistemi bozuklukları nöropatiler olarak adlandırılır ve tutulan sinire bağlı olarak öncelikli olarak duyu, motor veya mikst olabilir. Herediter nöropatîler
Herediter motor ve duyu nöropatiler (HMSN)
Peroneal muskuler atrofi HMSN I ve II (Charcot-Marie-Tooth Hastalığı)
Bu bozukluk yavaşça ilerleyen simetrik nöropati sonucu baldır kaslarında belirgin atrofiyle birlikte duyu defisitleriyle karakterizedir. Herediter nöropati-lerin en sık görülenidir ve genellikle otozomal dominanttır. Ambulasyonu önler ve ayak deformitelerine (pes cavus) yol açar fakat ömrü kısaltmaz.
Şekil 6.13 farklı peroneal muskuler atrofileri ve bunların özelliklerini göstermektedir.

Prion Proteini

2008-08-05T14:39:00.000-07:00

Buna rağmen, eğer anormal bir prion proteini normal konağa inoküle olursa, normal konak prioniarında konformasyonel değişiklikler indüklenir ve anormal konak prionlarına dönerler. Bu anormal konak proteinleri geri kalan normal konak prionlarında konformasyonel değişikliği indük-lerler. Böylece ilk olarak inoküle olan prion proteini, konak proteinlerinin konformasyonel olarak anormal hale geldiği bir zincir reaksiyonu katalize edebilmektedir. Net sonuç SSS'de prion proteininden amiloid plaklarının oluşmasıdır. Bu plaklar nöronal yapılarda vakuol oluşturan süngerimsi (vacuolar spongioform) dejenerasyona neden olurlar. Birlikte nöronal kayıp ve gliyal proliferasyon da vardır. insanlarda iki tür prion protein hastalığı vardır; kuru (laughing death) ve Creutzfeldt-Jakob hastalığı, ikisi de genelde herzaman altı ay içinde ölümcüldür.

Enfeksiyon Hastalıkları

2008-08-05T14:38:00.000-07:00

Enfeksiyon Hastalıkları

Fungal infeksiyonlar yüzeyel (ör. deri, saçlar, tırnaklar, mukoz membranlar) veya sistemik (ör: akciğerler, beyin veya kalp) olabilir fakat sistemik olan infeksiyonlar genelde sadece immün yetmezlikli hastalarda görülür. Helmint ve ektoparasitier
Helmintler Şekil 48'de gösterildiği gibi bir grup para-zitik solucandır. Ektoparazitler, ise tahtakuruları, bitler, pireler vs. gibi konağın dış yüzeyinde yaşayan parazitlerdir.

Proîozoa
Protozoonlar tek hücreli ökaryotlardır. Uygun olmayan ortamlarda kist haline dönüşebilirler. Proto-zoonların başlıca bölümleri Şekil 4.7'de gösterilmiştir. Prionlar
Prionlar mikroorganizma değildirler fakat infeksiyöz proteinlerdir, insanlar normal prion proteini eksprese ederler fakat fonksiyonları bililnmemektedir. Protozoonların başlıca bölümleri Şekil-4.7: Protozoonların başlıca bölümleri sporozoa kamçılı (flagcllatos) amip siliahlar (ciliates)

Virüs Enfeksiyonları

2008-07-12T04:33:00.000-07:00

Virüs Enfeksiyonları

Virüsların replikasyon siklusları

Şekil 4.11'de virüs replikasyon sikluslarının iki tipi özetlenmiştir.

DNA virüsleri kendi DNA'larına sahiptirler ve konağın hücresel mekanizmasını daha çok DNA, protein ve glikoprotein yapmak için kullanırlar. Bunlar sonra tekrar bir araya getirilirler ve hücreden yeni virüs partikülleri olarak salınırlar.

RNA retrovirüsleri önce viral "reverse transcrip-tase" enzimini kullanarak viral DNA yaparlar. Daha sonra viral DNA, konak genomuna yerleştirilir. Burada mRNA'ya transkripsiyonu yapılır. Viral RNA'dan sentezlenen viral proteinler yeni virüs partikülleri oluşturacak şekilde yine viral RNA ile paketlenir. Oluşan yeni virüs partikülleri dışarı salınır.

Kategori: Sağlık Sözlüğü - J